Zamojska Korporacja Energetyczna

Pierwsze kroki

Pierwsze próby wprowadzenia oświetlenia na ulice miasta mają miejsce w Zamościu w połowie XIX wieku. Interwencji Wielkiego Księcia Konstantego miasto zawdzięcza zainstalowanie w twierdzy przed obiektami wojskowymi latarń olejowych zwanych wówczas rewerberowymi. Wykonał je na koszt miasta blacharz warszawski Jan Walter. Mimo zainstalowania paru latarń, większa część miasta tonęła w ciemnościach. W wiek XX Zamość wkracza bogatszy o latarnie naftowe i naftowo-żarowe, które oświetlają główne ulice i ważniejsze place miasta. Szerokim echem na ziemiach polskich odbiły się "cuda techniki" prezentowane na Wystawie Elektryczności w Paryżu w 1881 roku. Jednak do praktycznego zastosowania energii elektrycznej na terenach okupowanej Polski doszło dopiero w latach 1882-1885 kiedy zaczęto wprowadzać oświetlenie elektryczne w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu.
W Zamościu dopiero w lipcu roku 1911 wraz z oddaniem do użytku hotelu "Centralnego" pojawiają się pierwsze żarówki elektryczne. Hotel "Centralny" jest pierwszym obiektem oświetlanym elektrycznością, prąd elektryczny wytwarzał motor poruszający jednocześnie pompę wodociągową i aparat kinematograficzny (energii dostarczał antracyt). Ten przełomowy krok w zastosowaniu elektryczności miasto zawdzięcza prezesowi II Zamojskiego Towarzystwa Oszczędnościowo - Pożyczkowego Zdzisławowi Kłossowskiemu. Biorąc za przykład działalność Towarzystwa, niektóre zakłady przemysłowe podejmują próbę wytwarzania we własnym zakresie energii elektrycznej.

Elektrownia Miejska w Zamościu

4 lutego 1918 roku Rada Miejska podejmuje decyzję o konieczności wprowadzenia w Zamościu oświetlenia elektrycznego, zlecając jednocześnie prof. Malakiewiczowi ze Lwowa wykonanie ekspertyzy co do możliwości wykorzystania dla potrzeb elektrowni siły wody rzeki Łabuńki. 4 maja 1918 roku prof. Malakiewicz przedstawia opinię, z której wynika, iż "... siła wody rzeki Łabuńki wynosi zaledwie 1/5 siły koniecznej dla potrzeb elektrowni.". Po przedłożeniu opinii radnym Zamościa i burmistrzowi miasta, zostaje podjęta decyzja o odłożeniu budowy elektrowni.
W miesiącu czerwcu wpływa wniosek inż. Podgórskiego z Lublina o udzielenie mu na okres 25 lat koncesji na wytwarzanie i sprzedaż energii elektrycznej w Zamościu. Oferta przedłożona dla miasta jest bardzo korzystna, gdyż Podgórski zobowiązuje się w niej, że we własnym zakresie wybuduje elektrownię i sieć przesyłową, oraz zakupi niezbędne urządzenia. Oferta Podgórskiego jest jedną z kilku ofert, które zaczęły wpływać do magistratu miasta. Radni podejmują decyzję o powołaniu Komisji Elektrycznej, której zadaniem będzie rozpatrzenie ofert dotyczących elektryfikacji miasta. Równocześnie zleca biegłym rzeczoznawcom z Koła Inżynierów Rzeczoznawców w Warszawie opracowanie projektu instalacji elektrycznej dla miasta Zamościa. 1 sierpnia 1918 r. inż. Gnoiński z Koła Inżynierów przedstawia radzie miejskiej opinię na temat elektryfikacji.
Opinia inż. Gnoińskiego, zaopiniowana pozytywnie przez Związek Miast Polskich, została zaakceptowana przez Radę Miejską Zamościa. Tym samym upoważniła Prezydium do zaciągnięcia pożyczki na budowę instalacji elektrycznej.

Najważniejsze daty z historii energetyki zamojskiej.

1919 rok - uruchomienie elektrowni w Zamościu
1924 rok - rozpoczęto budowę elektrowni miejskiej przy ul. Sienkiewicza
1928 rok (11.IX ) - pożar w budynku starej elektrowni
1928 rok (IX/X ) - podejmuje pracę Nowa Elektrownia
1930 rok (27.VIII) - Ministerstwo Robót Publicznych wydaje rozszerzone "Uprawnienia" dla OEM w Zamościu
1938 rok - rozbudowa nowej elektrowni
1940 rok - wprowadzenie niemieckiego zarządu komisarycznego
1943 rok - Kupferation - rabunek przewodów miedzianych przez okupanta
1944 rok (VII) - pracownicy Elektrowni ratują część maszyn przed wywozem do Niemiec
1944 rok (24.VII) - Niemcy zatrzymują pracę elektrowni
1944 rok (29.VII) - OEM ponownie podejmuje pracę
1947 rok - elektrownia zamojska wchodzi w skład Zjednoczenia Energetycznego Okręgu Lubelskiego
1951 rok - zmiany struktur w energetyce. Podokrąg II zmienia nazwę na Zakład Sieci Elektrycznej Zamość
1958 rok - oddanie do eksploatacji linii 110 kV Stalowa Wola – Zamość. Powstanie Zakładu Energetycznego Zamość
1959 rok - wycofanie z ruchu zamojskiej elektrowni, demontaż urządzeń
1961 rok - powiększenie obszaru działania ZE Zamość o RE Kraśnik. ZE działa na terenie powiatów: Zamość, Krasnystaw, Hrubieszów, Tomaszów Lub., Biłgoraj, Janów Lubelski.
1963 rok - utworzono Zasadniczą Szkołę Zawodową przy ZE Zamość
1968 rok (1.II) - w RE Tomaszów utworzono Posterunki Energetyczne: Lubycza i Grabowiec.
1968 rok (1.III) - utworzono RE Biłgoraj
1968 rok (14.XII) - utworzono RE Krasnystaw
1969 rok (10.IX) - utworzono RE Hrubieszów
1970 rok - przyjęto do eksploatacji linię 220 kV Dobrotwór - Zamość.
1972 rok - przejęto z ZE Lublin Rejon Energetyczny Chełm. ZE Zamość powiększa obszar działania.
1973 rok - budowa stacji 110/15 kV Zamość I, 100/15 kV Chełm Kolejowa. Rozpoczęto budowę ośrodka wypoczynkowego w Krasnobrodzie.
1974 rok - powołano zakładowy Ośrodek Informatyki
przez teren działania ZE Zamość przeszedł huragan. Stan klęski żywiołowej. 35% odbiorców pozbawionych dostaw energii elektrycznej
1975 rok - zmiana granic między ZE Zamość i ZE Lublin.
1976 rok - przyjęto od ZE Rzeszów Rejony Energetyczne: Przemyśl, Jarosław, Przeworsk.
1977 rok - przekazano do eksploatacji linię 110/15 kV Zamość - Hrubieszów
1979 rok - 60- lecie energetyki zamojskiej
1980 rok - powstaje w ZE Zamość Związek Zawodowy "Solidarność"
1981 rok (XII) - wprowadzenie Stanu Wojennego, militaryzacja Zakładu
1982 rok - przekazano do eksploatacji nowy budynek PE Krasnystaw - BOREK
1983 rok - tworzą się tzw. Odrodzone Związki Zawodowe, rejestracja ZZ Pracowników Energetyki ZE Zamość
1985 rok - przyjęcie do eksploatacji linii Najwyższych Napięć 750 kV granica państwa - Widełka
utworzono w RE Jarosław Wydział Najwyższych Napięć - praca brygad w czasie wymiany izolatorów pod napięciem (pierwsza w Polsce brygada pracy pod napięciem)
1986 rok - utworzenie Ośrodka Badawczo - Wdrożeniowego -szefem zostaje Józef Madała
1987 rok - utworzenie Wydziału Małych Elektrowni
1988 rok - przyjęcie od WPEC Ciepłowni Szopinek
1989 rok - zmiana struktury przedsiębiorstwa - powstanie PP Zakład Energetyczny Zamość
reaktywowanie Związku Zawodowego "Solidarność"
powstanie pierwszej na terenie ZE Zamość elektrowni wodnej w Górecku Kościelnym
obchody 70 - lecia energetyki zamojskiej
1990 rok - zmiany struktury organizacyjnej w przedsiębiorstwie
1990 rok - oddanie do użytku pierwszej elektrowni wodnej w Górecku Kościelnym
1991 rok - zainstalowano w ZE Zamość pierwsze odłączniki sterowane drogą radiową, wykonane w Ośrodku Badawczo-Wdrożeniowym
Powstała firma AGTEL Sp. z o.o. na bazie wydzielonych wydziałów z ZE Zamość
1992 rok - na bazie Ciepłowni Szopinek zostaje powołana firma ATEX Sp. z o.o. 1993 rok - PP Zakład Energetyczny Zamość został przekształcony w jednoosobową spółkę akcyjną skarbu państwa o nazwie Zakład Energetyczny Zamość SA
Powstał ENERGOZAM Sp. z o.o.
1994 rok - Przekazanie do PSE SA linii wysokich napięć
1995 rok - Powstaje Rejon Energetyczny Włodawa, utworzono firmę ZELKON Sp. z o.o.
1996 rok - ukazał się pierwszy numer biuletynu informacyjnego ZE Zamość "ENERGOLINIA"
1997 rok - ZE Zamość SA zmienia nazwę na Zamojska Korporacja Energetyczna SA, rejony energetyczne zostały przekształcone w rejonowe zakłady energetyczne
1998 rok - Zakłady Energetyczne: ZKE SA, Lubzel SA, ZEORK oraz Rzeszowski ZE SA utworzyły Energetyczne Konsorcjum Południowo-Wschodnie
ZKE SA uzyskuje koncesje na wytwarzanie ciepła, przesył i obrót energię elektryczną.
1999 rok - zaproponowana przez ZKE SA "Taryfa dla energii elektrycznej" została przyjęta przez URE jako jedna z pierwszych w Polsce
Obchody jubileuszu 80 - lecia energetyki zamojskiej
Przekazanie do eksploatacji stacji 110 kV/SN Tomaszów Północ
Przekazanie do eksploatacji linii 110 kV Tarnogród - Sieniawa

2001 rok – uruchomienie traktu światłowodowego RZE Jarosław – RZE Przeworsk,
Wdrożenie Zintegrowanego Systemu Informatycznego Wspomagającego Zarządzanie,
Ośrodek wypoczynkowy Centrum Szkolenia i Rekreacji uzyskuje samodzielność po przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością,
ZKE SA zawiązuje jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością ZKE-Obrót
2002 rok – modyfikacja struktury organizacyjnej w celu rozdzielenia dystrybucji i obrotu energią elektryczną
2003 rok – ZKE SA uzyskuje certyfikat Międzynarodowego Systemu Oceny Bezpieczeństwa Pracy ISRS oraz certyfikat zgodności z normą PN-N-18001:1999 Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy w zakresie przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej
2004 rok – obchody jubileuszu 85-lecia energetyki zamojskiej

2006 rok – wniesienie przez Skarb Państwa 85 % akcji ZKE SA do PGE Energia SA
2007 rok - ZKE SA umową aportowego przeniesienia przedsiębiorstwa wniosła do ZKE Dystrybucja Sp. z o.o. niemal cały majątek, w tym cały majątek sieciowy i objęła udziały w kapitale zakładowym ZKE Dystrybucja.

2008 rok – podpisanie Porozumienia w sprawie zasad współpracy PGE Polskiej Grupy Energetycznej SA ze spółkami zależnymi z Grupy Kapitałowej PGE (tzw. umowy holdingowej).

2010 rok 1 września - zakończony został proces konsolidacji siedmiu spółek obrotu na bazie PGE Obrót S.A. Dotychczasowa spółka PGE Zamojska Korporacja Energetyczna SA otrzymała nazwę PGE Obrót S.A. Oddział z siedzibą w Zamościu.